Środkowoeuropejski Korytarz Transportowy łączy Polskę i Węgry to raport analizujący polityczny, instytucjonalny i społeczny wymiar współpracy regionalnej w ramach inicjatywy CETC (Central European Transport Corridor) – jednego z kluczowych projektów rozwoju połączeń transportowych w osi północ–południe w Europie Środkowej. Publikacja koncentruje się na doświadczeniach regionów zaangażowanych w tworzenie korytarza, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy polsko-węgierskiej.
Raport powstał w ramach projektu finansowanego ze środków Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka i ma na celu opisanie procesu politycznej i międzyregionalnej współpracy prowadzącej do powstania CETC oraz jego późniejszej instytucjonalizacji w formie Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej (EUWT). Autor nie podejmuje szczegółowej analizy technicznej infrastruktury transportowej, skupiając się zamiast tego na mechanizmach współpracy samorządów regionalnych, ich motywacjach oraz efektach politycznych i rozwojowych inicjatywy.
W raporcie przedstawiono genezę CETC jako odpowiedzi na niedostateczny rozwój połączeń transportowych w osi północ–południe, które miały uzupełnić dominującą po 1989 roku orientację infrastrukturalną Europy Środkowej na kierunek wschód–zachód. Analiza pokazuje, w jaki sposób inicjatywa ta miała zwiększyć dostępność komunikacyjną regionów zachodniej Polski, zachodnich Węgier oraz innych obszarów Europy Środkowej, a także wzmocnić ich atrakcyjność inwestycyjną i potencjał gospodarczy.
Istotną część raportu stanowi omówienie funkcjonowania CETC jako EUWT w latach 2014–2020, w tym roli tego instrumentu w reprezentowaniu interesów regionów wobec instytucji unijnych oraz w procesie wpisywania kluczowych elementów korytarza do sieci TEN-T. Autor wskazuje zarówno na sukcesy inicjatywy – w szczególności osiągnięcie głównych celów infrastrukturalnych – jak i na jej ograniczenia, wynikające z trudności w zarządzaniu rozbudowaną strukturą oraz braku pogłębionej współpracy gospodarczej i społecznej pomiędzy regionami.
Raport analizuje również przyczyny stopniowego wygaszania aktywności CETC oraz decyzji o likwidacji EUWT, pokazując, że inicjatywa została w dużej mierze uznana przez partnerów za zakończoną wraz z realizacją kluczowych inwestycji transportowych. Jednocześnie autor podkreśla, że potencjał współpracy regionalnej pomiędzy Polską a Węgrami nie został w pełni wykorzystany.
Publikacja kończy się zestawem wniosków i rekomendacji dotyczących dalszego rozwoju współpracy regionalnej, w tym w obszarach gospodarki, innowacji, turystyki oraz partnerstw samorządowych. Raport stanowi wartościowe źródło wiedzy dla decydentów, badaczy oraz praktyków zajmujących się polityką regionalną, współpracą międzynarodową i rozwojem infrastrukturalnym w Europie Środkowej.
Przeczytaj cały raport: Raport ŚKT łączy Polskę i Węgry 2025_pl
