19 i 20 listopada w Zamku na Wodzie w Wojnowicach po raz siódmy obradował Polsko-Niemiecki Okrągły Stół o Polityce Wschodniej. W spotkaniu udział wzięli dyplomaci, przedstawiciele ministerstw spraw zagranicznych, przedstawiciele środowiska eksperckiego i naukowego i organizacji pozarządowych z Polski, Niemiec, Ukrainy, Mołdawii i Gruzji.
Relacje amerykańsko-rosyjskie i wymiary bezpieczeństwa europejskiego
Podczas pierwszego dnia debata toczyła się wokół wyzwań dla bezpieczeństwa europejskiego obecnie i po zakończeniu wojny na Ukrainie. Istotnym pytaniem w dyskusji było, jak przekształcać europejską infrastrukturę bezpieczeństwa w obliczu słabnącego zaangażowania amerykańskiego w Europie z jednej strony i zwiększającej się liczbie ataków hybrydowych ze strony Rosji z drugiej. Relacje Donalda Trumpa z Vladimirem Putinem również pozostają wyzwaniem dla Europy. Podejście transakcjonistyczne i wyrazy poparcia amerykańskiej administracji dla europejskich partii populistycznych i skrajnych (AfD w Niemczech, Farage w Wielkiej Brytanii) podkopują dodatkowo spójność europejską. W obliczu tak zarysowanych problemów najważniejszymi celami Unii Europejskiej są pomoc finansowa i militarna Ukrainie oraz utrzymanie procesu akcesyjnego, wzmacnianie współpracy wojskowej między państwami członkowskimi Unii do uzyskania samodzielności obronnej oraz umożliwienie wbudowania Ukrainy w tworzone struktury bezpieczeństwa.
Europejskie wyzwania regionu Morza Czarnego i Ukrainy
Drugiego dnia zainteresowanie zebranych przeniosło się w region Morza Czarnego i Ukrainy. Szczególnie niepokojącym zjawiskiem jest odwracanie się rządu Gruzji od proeuropejskich reform wbrew oczekiwaniom społeczeństwa, ograniczaniem swobód społecznych i utrudnianie funkcjonowania społeczeństwu obywatelskiemu. Gruziński rząd i scena polityczna infiltrowane są przez rosyjskie służby, podważając wiarygodność i suwerenność państwa. Zgoła inny przypadek prezentuje Mołdawia, która w ostatnim czasie stała się liderem integracji z Unią Europejską wśród państw Partnerstwa Wschodniego. Paneliści podkreślali znaczny wysiłek ze strony partii zwyciężczyni niedawnych wyborów prezydenckich w Mołdawii, Mai Sandu, która zdołała utrzymać prounijny kurs Mołdawii. Mołdawia poczyniła też znaczne postępy w uniezależnieniu swojej sieci energetycznej od rosyjskich surowców.
Tematem zamykającym obrady była wyboista droga Ukrainy do Unii Europejskiej. Wyzwania opóźniające dołączenie Ukrainy do struktur UE mają zarówno zewnętrzny, jak i wewnętrzny charakter. Ukraina, prowadząc wojnę, stara się jednocześnie wprowadzać reformy dopasowujące państwo do unijnych standardów. Wśród największych wyzwań znajduje się reforma sądownictwa i wyeliminowanie korupcji. Z kolei po stronie polskiej, niemieckiej i unijnej wyzwaniem będzie przygotowanie Wspólnoty do przyjęcia tak dużego państwa, godząc interes nowoprzyjętego partnera z interesami narodowymi. Paneliści i goście wyrazili jednak nadzieję, że członkostwo Ukrainy w Unii Europejskiej stanie się rzeczywistością już w roku 2030.
Okrągły stół powstał we współpracy z Heinrich Böll Stiftung Warsaw, Fundacją Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Regionalnym Ośrodkiem Debaty Międzynarodowej w woj. dolnośląskim i opolskim. Patronat nad wydarzeniem objął również Konsulat Generalny Niemiec we Wrocławiu.
