30 czerwca i 1 lipca Zamek na Wodzie w Wojnowicach gościł VIII Polsko-Niemiecki Okrągły Stół o Europie Wschodniej. Dwa dni rozmów o polskiej i niemieckiej perspektywie na współpracę regionalną rozpoczęli oficjalnie Martin Kremer, Konsul Generalny Niemiec we Wrocławiu, Jens Althoff, Dyrektor Heirich Böll Stiftung Warszawa, Cornelius Ochmann z Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i Małgorzata Kopka-Piątek z Kolegium Europy Wschodniej.
Dzień pierwszy – Unia Europejska, Ukraina, Rosja
Właściwe dyskusje rozpoczął panel poświęcony relacjom Unii Europejskiej z Rosją z udziałem Agnieszki Leguckiej (Departament Strategii MSZ), Michaela Nowaka (Departament Rosji, MSZ Niemiec i Radosława Fogiela (parlamentarzysta, Prawo i Sprawiedliwość). Debatę moderował Laurynas Vačiūnas (KEW). Podczas dyskusji poruszony został temat historycznych rozbieżności w relacjach polsko i niemiecko-rosyjskich. Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę ujednoliciła stanowisko Unii Europejskiej wobec naszych wschodnich sąsiadów. Pozostają jednak obawy, że nie na długo. Panel skupiał się na prognozowaniu relacji członków UE po zakończeniu wojny. Paneliści podkreślili, że nie może być mowy do powrotu „business as usual”, a długofalowe skutki wojny muszą zostać odzwierciedlone w relacjach z Rosją.
Kolejna rozmowa poświęcona była ekonomicznym aspektom współpracy Polski, Niemiec i Ukrainy. Rozmowę prowadził Sebastian Płóciennik (Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej). Panelistami byli Jan Strzelecki (Polski Instytut Ekonomiczny) i Wilfried Jilge (Niemiecka Rada Spraw Zagranicznych). Komentarz zapewniła Maria Repko (Centrum Strategii Ekonomicznej). Rozmowa odbyła się zaledwie tydzień po zakończeniu konferencji o odbudowie Ukrainy w Gdańsku i szczycie w Berlinie. Rozmówcy wskazywali, w jaki sposób należy budować partnerstwo z Unii Europejskiej z Ukrainą; jak prowadzić wymianę know how, jakie obopólne korzyści mogą płynąć z zacieśnienia współpracy wojskowej oraz jak lepiej przygotować Ukrainę do członkostwa w UE, w tym z korzystania z funduszy europejskich.
Dzień drugi – współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa
Drugi dzień obraz przeniósł rozmowy na obszar bezpieczeństwa. Poranny panel dotyczący współpracy Trójkąta Weimarskiego wobec Europy Wschodniej z udziałem Ryszardy Formuszewicz (Instytut Spraw Zachodnich), Stephena Bastosa (Stiftung Genshagen) i Marii Zolkiny (Fundacja Inicjatywy Demokratycznej im. Ilko Kucheriva) rozwinął się w dyskusję o odnowieniu strategicznej współpracy polsko-niemiecko-francuskiej wobec wydarzeń za wschodnią granicą Unii. Porozumienie to ma potencjał, by posłużyć jako model szerszego zaangażowania europejskiego na Wschodzie. Paneliści skupili się też na inicjatywie SAFE i współpracy wojskowej oraz o potencjale, jaki należy budować dla efektywniejszej ochrony wschodniej flanki NATO. Panel prowadził Jens Althoff (Heinrich Böll Stiftung Warszawa).
Obrady zamknęła rozmowa o współpracy Polski i Niemiec z państwami bałtyckimi. Udział w panelu wzięli Aleksandra Kuczyńska-Zonik (Instytut Europy Środkowej), Thomas Linsenmeier (Uniwersytet w Tartu) i Marija Golubova (Centrum Analizy Polityki Europejskiej, Łotwa). Debatę moderował Maciej Makulski (HBS Warszawa). Architektura bezpieczeństwa na Bałtyku ulega dynamicznym przemianom. Problemy związane z infrastrukturą energetyczną, rosyjską flotą cieni i zagrożeniem ze strony lądu stanowiły podstawę dyskusji, rozpoczętej jeszcze poprzedniego dnia. Eksperci skupili się na ewaluacji zaangażowania Polski i Niemiec w ochronę wschodniej flanki NATO na obszarze bałtyckim. Podkreślone zostało również, że Litwa, Łotwa i Estonia nie chcą być jedynie odbiorcami dostarczanego im bezpieczeństwa, ale również aktywnie kreować jego infrastrukturę w regionie.
Dziękujemy serdecznie wszystkim panelistom i gościom. Jesteśmy również zobowiązani wobec naszych współorganizatorów: Warszawskiego Oddziału Heinrich Böll Stiftung, Konsulatu Generalnego Niemiec we Wrocławiu i Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej. Inicjatywa stołu polsko-niemieckiego z powodzeniem buduje dialog nie tylko z naszym zachodnim sąsiadem, ale również z innymi partnerami z regionu. Jesteśmy zbudowani merytoryczną, konstruktywną dyskusją oraz otwartym podejściem naszych partnerów do wymiany poglądów i porad.
